Die aard van God se krag – ’n Pynlike filosofiese nalatenskap

Ek dwaal die laaste ruk in ’n baie ou donker tonnel, die van die filosofie. Hoekom weet ek tog nie. Ek het my nog nooit vreeslik daarmee besig gehou nie. Maar dit het oor my gekom, eintlik kom dit al ’n ruk. Die hele vraagstuk het ook in my eie lewe chaos veroorsaak. Dit is omdat ek teologie boeke lees dat hierdie spoke weer op my spoor gekom het.

 

Die onderwerp ter tafel is – wat is die aard van God se krag? Laat staan eers die vraag of God werklik bestaan. Dit is nie nou ter sake nie. Dit is nooit ter sake wanneer mense oor die aard van God se krag praat nie. Want mense wat so praat wonder nie of daar God is nie. Hulle neem aan daar is. So, hierdie skrywe is nie vir militante ateïste wat geen sin het aan wat gelowiges mee worstel nie. Dit is vir die wat saam met my die chaos bespied en dalk self, soos ek, die nare gevolge daarvan aan jou eie gat gevoel het in jou lewe.

 

Iets wat ek nooit besef het nie, tot onlangs, is dat twee van die heel belangrikste kerkvaders, Augustinus en Calvyn, se interpretasies oor die aard van God, hemelsbreed verskil het. Tot die punt waar dit eintlik onversoenbaar is. Augustinus se idees was natuurlik deurdrenk van die idee dat daar ’n groot konstante oorlog tussen goed en boos bestaan. Demone en duiwels is besig met ’n oorlog teen God en al die volgelinge van God.

 

Vir baie eeue het Satan en sy demone ’n sentrale rol in die kerk gespeel. Dit het uiteindelik aan die bisare gegrens, met die Katolieke wat die idee van die vagevuur tot in die fynste detail ontwerp het. Volgens die idee verkeer die mens na afsterwe in ’n tussentoestand, in die ‘vagevuur’, en kan die mens sy of sy geliefdes se deurgang na die ‘ander kant’ bespoedig deur geld aan die kerk te skenk. Die Protestante het baie van die idees van die Katolieke verwerp. Die kanon is aangepas sodat heelwat boeke wat in die Roomse Bybel te vinde is, nie in ons Protestantse Bybels ingevoeg is nie. Lees ’n mens vandag hierdie “apokriewe boeke” van die Katolieke, dan kan mens sien daar is baie materiaal daarin wat in ons oë “bygelowe” stimuleer.

 

Die protestante het ’n reuse koersaanpassing gebring met hulle idees van ‘sola fide’ en ‘sola gratia’. Die idee dat die mens uiteindelik deur geloof, en slegs geloof, genade, en slegs genade gered word. So was dit nie, toe Luther die Katolieke uitgedaag het nie. Jy kon toe nog baie praktiese dinge doen om in die paradys te kom.

 

Calvyn en Luther, maar veral Calvyn, het dit alles verder gevat, en ’n filosofie ontwikkel waarin God as die groot beskikker beskou word van alle dinge, goed en sleg. Satan en die demone het wel ’n rol in hierdie opset, maar net sover as wat God hulle toelaat.

 

Daar is mense wat in my dorp bly, en sê die hele onsmaaklikheid rondom ‘klein doop’ en ‘groot doop’ is sommer net kleinlikhede. Dis ‘perifere’ sake. Maar dis nie so eenvoudig nie. Dit kan alles teruggevoer word na hierdie teenstrydighede in die onderskeie teologiese standpunte van Augustinus en Calvyn. Wanneer die klassieke gereformeerde lidmaat verklaar “God is almagtig”, dan bedoel hulle regtig ‘almagtig’. God het jou reeds voor jou geboorte uitverkies. Daarom kan jy reeds as baba gedoop word. Niks kan jou losmaak van God se groot genade en liefde nie. Want God is almagtig.

 

Die NG kerk is deurdrenk van hierdie denke, maar daar is ook ’n baie sterk teenpool binne die kerk, maar dan ook natuurlik veral buite die kerk. Een van hierdie figure is Adrio König. König is nie geneë met die idee van God as ’n almagtige wese nie. As God dan almagtig is, hoekom kon God dan nie die Israeliete lojaal aan hom hou nie? Nee, God beleef mislukkings.

 

Behalwe vir stringe teksverwysings, is een van König se sterk argumente dat, hoe kan ons vir iemand wat deur 5 mans verkrag is, vertel dit was God se wil? Dat God alles beskik? Nee, sê König, God wil nie dat slegte dinge met die mens gebeur nie, maar God het eenvoudig nie beheer oor alles nie.

 

En Calvyn is verkeerd.

 

Wat is die teenpool? Ook iets na aan die ondenkbare – God het die bose self geskep.

 

In die oudste boek in die ganse Bybel, die boek Job, is daar ’n tipe wisselwerking tussen God en die duiwel. Hulle hou kajuitraad, en bespreek Job se lewe. Dit skep gladnie die indruk van oorlog tussen God en Satan nie. God gebruik vir Satan om Job te toets. En wat meer is, God gee vir Satan slegs beperkte magte in hierdie verhaal. Satan kan Job nie vermoor nie. Net toets.

 

Maar dan ontstaan die vraag, hoekom moes Job getoets word? Wat as Job die toets gefaal het?

 

Daar is ’n ander verhaal uit die Bybel, waar Moses baklei vir die vrylating van die Israeliete, en dan gaan God en verhard die Farao se hart.

 

Daar is uiteindelik net een gevolgtrekking wat ek opnuut uit al hierdie dinge kan maak, en dit is dat die Bybel nie geskryf was deur mense wat een eenvormige spiritualiteit gehad het nie. Hulle het verskillend gedink. En hulle het God verskillend ervaar.

 

Wie is reg en wie is verkeerd? Ek weet nie. Al wat ek weet is dat vir my is dit een van die mees gerustellendste wetes – dat die antieke mense, nes die mense vandag, ook maar verskillend oor God gedink het.

Advertisements

2 comments

  1. Barend,
    EK haal aan uit jou skrywe hierbo; “Wat is die teenpool? Ook iets na aan die ondenkbare – God het die bose self geskep.”

    Ai, my volk gaan ten gronde deur ‘n gebrek aan kennis… van die Bybel. Isaiah 45:7 “I am the LORD (Jahweh) and there is no other. I form the light and create darkness, I bring prosperity and create disaster; I the LORD do all these things.” Dit is van die New International version. Die King James version lees; “I make peace and create evil” die Afrikaanse ou vertatiling lees; “die heil bewerk en die onheil skep”. So jou stelling hierbo is bybels heeltemal korrek. Dit is presies hoe die Israeliete en baie ander ou gelowe geglo het.

    Geen wonder dat die mense na ‘n ruk van bybel studie deurmekaar raak nie. In die ou tyd het hulle gesê dat ‘n persoont ‘n bybelstryd het. Maar dit is nou meer as ooit nodig dat Christene werklik weet wat in die bybel, die mees verkoopte boek op aarde staan, en nie net die mooi stukkies waarmee die predikante hulle Sondae van die preekstoel af kul nie. Ook nie net die nuwe vertalings wat die lelike verse sagter stel nie maar die ook die ouer vertalings sonder die doekies. Iemand het eens gesê: “If you want to know if the water is pure you must go to the source. ”Dit is tyd dat Christene, veral Afrikaanse Christene ‘n paar harde vrae oor die Bybel vra soos:
    As iemand vir die eerste keer vir hulle gesê het hulle moet ‘n geloof of godsdiens kies, sou hulle die Christelike geloof kies? ‘n geloof waar jy in ‘n ritueel iemand se vlees eet en bloed drink, vir die Protestante is dit simbolies (om dit meer aanvaarbaar te maak) maar vir die Katolieke lyk dit na ‘n baie ernstige saak. Kyk wat sê een van hulle daarvan:
    ” Power of Consecrating: The supreme power of the priestly office is the power of consecrating. ‘No act is greater,’ says St. Thomas, ‘than the consecration of the body of Christ.’ In this essential phase of the sacred ministry, the power of the priest is not surpassed by that of the bishop, the archbishop, the cardinal or the pope. Indeed it is equal to that of Jesus Christ. For in this role the priest speaks with the voice and the authority of God Himself. WHEN THE PRIEST PRONOUNCES THE TREMENDOUS WORDS OF CONSECRATION, HE REACHES UP INTO HEAVENS, BRINGS CHRIST DOWN FROM HIS THRONE, AND PLACES HIM UPON OUR ALTAR TO BE OFFERED UP AGAIN AS THE VICTIM FOR THE SINS OF MAN.” – “Faith of Millions”, John O’Brien, Ph.D., LL.D., 268-269, “nihil obstat” by Rev. T. E. Dillon-Censor Librorum and “imprimatur” by John Francis Noll, D.D. -Bishop of Fort Wayne.
    Kyk maar wat het met die “Oxford martyrs” gebeur het. Hulle is onder o.a. verbrand omdat hulle gesê het die vlees en bloed is simbolies.
    Die Katolieke kry dit weer van Paulus, hy sê dit kom van die Israeliete in Egipte: “Christ, our Passover lamb, has been sacrificed.” (1 Cor 11)

    Dit bring ons dus by die uittog uit Egipte waar God die Farao se hard verhard het sodat hy kon verseker dat Farao nie die Israeliete na die eerste plaag laat trek nie maar soos ‘n regte sadis die Egiptenare martel met tien sulke plae. En was dit regtig nodig om die eersgebore diere ook te straf?
    Die eersgebore beeste, skape, perde, honde en katte? Moes hulle ook sterf? en dit vir net twee redes, kyk maar dit staan daar, 1. sodat die god van die Israeliete, Jahweh, sy tekens en wonders in Egipte kan vermenigvuldig (Exo 7:3) en 2. dat Jahweh ‘n onderskyd maak tussen die Egiptenaars en die Israeliete (Exo 11:7).
    Ek het nie nou die tyd om daaroor uit te brei nie maar die slag van die lam kom oorspronklik van die Egiptenare en ander nasies se oesfeeste.
    Hoe het ons Christene geword? Vir dit moet ons terug gaan na die middle eeue. Waar Karel die grote na ‘stryd van 32 jaar om die Saxons te bekeer na die Christelike geloof 4500 Saxons se koppe afgekap het by ‘n plek met die naam Verden. Gaan google dit, dit is ‘n interesante storie. En die vervolging van die hekse, heel moontlik die kruie dokters van daardie tyd kom van die woorde van Jahweh in die versie: “Never let a witch live.” Exo 22:18
    Lees gerus die boek van Helen Ellerbe: “The Dark Side of Christian History” om die ander kant van die storie ook te hoor. Of lees “The Horrors of the Church and it’s Holy Inquisition” wat verwys na ‘n boek met die titel: “The Malleus Maleficorum” (Hammer against Evil). Dit beskryf die metodes om ketters te straf. Google dit en lees dit as jy kan. Dit beskryf die mees sadistiese martelings waarvan ek nog ooit gehoor het. (Hulle het seker gesien wat Jahweh met die Egiptenare gedoen het).
    Dit is hoe ons Christene geword het – ons voorouers was gedreig met die dood. Daar is nou baie mense reg oor die wêreld wat hierdie vrae begin vra.

    M T du Toit skryf: “Die Christelike religieuse moraliteit is die gevolg van wette van buite, in teenstelling met dié van die Indo-Europeërs wat op wette van binne gebaseer is.”
    Die nuwe midde-oosterse geloof was dus direk teenoor die ou Europeërs se seining van dinge.
    M T du Toit skryf verder: “Die gedagte dat die vrou die sonde na die mens gebring het, was totaal vreemd aan die Germane. Mannus was die god van wie die man en die vrou gesamentlik op dieselfde wyse afgestam het, gevolglik was die man en die vrou gelykwaardig….Die Germaan het die vrou as heilig beskou.” Tacitus sê ook so in sy boek “Germania”.

    Jahweh het vir Moses gesê dat ‘n man vyftig sikkels werd is maar ‘n vrou net dertig. (Lev 27:3,4) Lees ook wat Lot van sy eie dogters dink in Genesis 19 en die mees tragiese verhaal in die bybel, die storie van Jephta se dogter in Rigters 11, en die man word vereer as ‘n held van die geloof in Hebreers 11.

    Oor arbeid skryf MT du Toit: “ Arbeid was ewe-eens vir die Germaanse mens ‘n heilige aangeleentheid, dit was noodsaaklik, maar het ook heil gebring. Die idée dat daar ‘n vloek op die arbeid van die mens rus en dat hy sy brood in die sweet van sy aanskyn moet verdien was vir hom totaal vreemd.”

    Die “Christian Trap” verhoed mens egter om wyer te lees want jy moet glo en ongeloof is sonde. Die manier om van hierdie “trap” te ontsnap is egter om wyer te lees, die ongewilde verse in die bybel te lees, ander geskrifte te lees en die regte vrae te vra.
    Gaan kyk byvoorbeeld hoeveel mense is in die geskiedenis as god verklaar. Hier is ‘n goeie link:
    http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_people_who_have_been_considered_deities

    Ek sluit af met dié woorde van Jesus: “Kyk ek werp haar neer op ‘n siekbed, en die wat met haar owerspel bedryf, in ‘n groot verdrukking, as hulle hul nie van hul werke bekeer nie. En haar kinders sal Ek sekerlik doodmaak, en al die gemeentes sal weet dat dit Ek is wat niere en harte deursoek, en Ek sal aan elkeen van julle gee volgens sy werke.” – Openbaring 2:22,23

    Ai, alweer die arme kinders!

Gee kommentaar!

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Verander )

Connecting to %s